Herb Iskry Kielce

Historia klubu

Iskra z 1965 roku

Od asfaltowego boiska przy III LO, przez złote lata dziewięćdziesiąte, po zwycięstwo w Lidze Mistrzów – to jedna, ciągła historia kieleckiej piłki ręcznej. KSS Iskra Kielce kontynuuje tradycję zapoczątkowaną w 1965 roku i przekazuje ją kolejnym rocznikom chłopców.

rok, od którego liczymy tradycję Iskry
1965rok, od którego liczymy tradycję Iskry
tytułów mistrza Polski zdobytych pod nazwą Iskra (1993–1999)
5tytułów mistrza Polski zdobytych pod nazwą Iskra (1993–1999)
miejsce wśród kieleckich klubów w Systemie Sportu Młodzieżowego za 2024 r.
1.miejsce wśród kieleckich klubów w Systemie Sportu Młodzieżowego za 2024 r.
drużyn KSS Iskra w rozgrywkach ZPRP w sezonie 2026/27
10drużyn KSS Iskra w rozgrywkach ZPRP w sezonie 2026/27

Rozdziały historii

1965–1973

Początek w Iskrze

Wszystko zaczęło się przy kieleckich zakładach metalowych, które wyrosły z przedwojennego „Granatu”, a z czasem stały się Fabryką Łożysk Tocznych „Iskra”. Działający przy nich wielosekcyjny klub, od 1952 r. znany jako Stal ZMK, w 1957 r. przyjął nazwę Iskra – taką samą jak zakłady. W 1965 r. powstała w nim sekcja piłki ręcznej mężczyzn.

Za dzień narodzin sekcji przyjmuje się 1 września 1965 r. – tą datą opatrzona jest umowa pierwszego trenera, Wacława Mozera, którą można dziś zobaczyć w Muzeum Historii Klubu w Hali Legionów. Mozer był trenerem grającym: prowadził zespół i sam występował w drużynie. Trzon składu tworzyli zawodnicy zakładowej drużyny TKKF, a mecze rozgrywano na asfaltowym boisku przy III LO, które kielczanie nazywali „Piramowiczem”. Wacław Mozer zmarł 31 sierpnia 2025 r., dzień przed 60. rocznicą.

Pierwszy sezon, 1965/66, Iskra rozegrała w klasie okręgowej A. Pod okiem Stefana Czekały (1966–1971) drużyna konsekwentnie pięła się w górę: w 1970 r. awansowała do nowo utworzonej III ligi, a rok później – po wygraniu jej rozgrywek – po raz pierwszy w historii do II ligi. W 1971 r. zespół przejął Edward Strząbała, a debiutancki sezon w II lidze Iskra zakończyła na 3. miejscu.

1973–1991

Pod szyldem Korony

10 lipca 1973 r. Iskra i SHL połączyły się w wielosekcyjną Koronę, a szczypiorniści przez kolejne 18 lat grali jako Korona Kielce. W marcu 1975 r., z Edwardem Strząbałą na ławce, po raz pierwszy awansowali do najwyższej ligi. Sala przy ul. Jagiellońskiej, zwana „Budowlanką”, nie była jeszcze gotowa na takie mecze, dlatego część spotkań domowych debiutanckiego sezonu rozegrano w Mielcu. Po roku przyszedł spadek, ale w 1978 r. Korona wróciła do elity.

W sezonie 1979/80 kielecka drużyna zdobyła pierwszy medal mistrzostw Polski – brązowy. Po krótkim pobycie w II lidze wróciła do najwyższej klasy w 1984 r. i od sezonu 1984/85 występuje w niej nieprzerwanie. Rok 1985 przyniósł pierwszy Puchar Polski, wywalczony w turnieju finałowym w Płocku. Ulubieńcem kieleckich trybun był wtedy Zbigniew Tłuczyński, brązowy medalista mistrzostw świata z 1982 r.

25 października 1985 r. otwarto halę przy ul. Krakowskiej 72 – dom drużyny na ponad 20 lat. Dzień później Korona pokonała w niej Hutnika Kraków 25:23 na oczach blisko 1500 widzów. 22 września 1990 r. kielczanie zadebiutowali w europejskich pucharach: w Pucharze Zdobywców Pucharów zremisowali u siebie z czechosłowackim Baníkiem Karviná 23:23, ale dwumecz przegrali.

1991–2002

Znowu Iskra. Złota dekada

W 1991 r. sekcja piłki ręcznej odłączyła się od Korony i jako samodzielny klub wróciła do nazwy Iskra; Fabryka Łożysk Tocznych „Iskra” wspierała ją odtąd jako sponsor. 7 maja 1991 r. uchwalono statut stowarzyszenia, które działa do dziś – od 2024 r. pod nazwą KSS Iskra Kielce.

Lata dziewięćdziesiąte to złota karta Iskry. W 1993 r. drużyna prowadzona przez Edwarda Strząbałę zdobyła pierwsze w historii klubu mistrzostwo Polski, a rok później je obroniła. Kolejne tytuły przyszły w 1996, 1998 i 1999 r., częściowo pod nazwami sponsorskimi Iskra/Ceresit i Iskra/Lider Market. W sezonie 1997/98 Iskra pokonała w Kielcach THW Kiel 28:27 w ćwierćfinale Pucharu EHF; rewanż przegrała, a niemiecki klub wygrał potem całe rozgrywki.

W sezonie 1999/2000 z finansowania wycofali się sponsorzy, wśród nich NSK Iskra, i nazwa Iskra zniknęła z nazwy drużyny. Jako Strzelec/Lider Market zespół zdobył w 2000 r. Puchar Polski, a w latach 2001–2002 grał pod szyldem Kolportera.

2002–2016

Era Vive

W 2002 r. klub przejął mieszkający w Kielcach przedsiębiorca holenderskiego pochodzenia Bertus Servaas, właściciel firmy VIVE Textile Recycling. Stanął na czele stowarzyszenia prowadzącego drużynę i kierował nim do 2017 r. W tym samym roku stowarzyszenie wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego jako Klub Sportowy Vive w Kielcach – to ten sam podmiot, który dziś nazywa się KSS Iskra Kielce. Pierwszy sezon pod nową nazwą, 2002/03, zakończył się dubletem: mistrzostwem i Pucharem Polski.

W sezonie 2004/05 z inicjatywy Grażyny Jarosz i Bertusa Servaasa ruszyła Mała Liga Piłki Ręcznej dla szkół. W sierpniu 2006 r. drużyna przeniosła się z Krakowskiej do nowo otwartej Hali Legionów, która szybko wypełniła się kibicami: w maju 2009 r. decydujący mecz finału mistrzostw Polski z Wisłą Płock (31:24) oglądało tam ok. 4500 osób, co było wówczas rekordem hali.

Po trzecich miejscach w turnieju finałowym Ligi Mistrzów w 2013 i 2015 r. nadszedł 29 maja 2016 r. W finale w Kolonii Vive Tauron Kielce przegrywało z Veszprém dziewięcioma bramkami, odrobiło straty i wygrało po rzutach karnych – jako pierwszy polski klub w historii męskiej Ligi Mistrzów EHF. Formalnie drużynę prowadziło wtedy jeszcze stowarzyszenie. Latem 2016 r. jego walne zgromadzenie przekazało prawo gry w zawodowej Superlidze spółce KS Vive Handball Kielce S.A. (dziś KS Iskra Kielce S.A.), bo regulamin ligi wymagał tej formy prawnej. Przy stowarzyszeniu zostały rezerwy i grupy młodzieżowe.

2016–2024

Szkoła następców i powrót do Iskry

Od 2016 r. stowarzyszenie skupia się na szkoleniu. Jego drużyny młodzieżowe występowały w rozgrywkach jako PGE Vive, a później KS Vive Kielce. W 2017 r. prezesem po Bertusie Servaasie został Marian Urban. Według Radia Kielce sezon 2021/22 był najlepszym w historii klubowej młodzieży: juniorzy zdobyli mistrzostwo Polski, juniorzy młodsi srebro, a młodzicy brąz. Kielczanin Szymon Wiaderny, MVP turnieju finałowego juniorów, wkrótce potem podpisał pięcioletni kontrakt z drużyną seniorów.

We wrześniu 2023 r. stowarzyszenie sprzedało grupie Industria swój pakiet 51% akcji spółki prowadzącej drużynę seniorów. Spółka wróciła do historycznej nazwy – dziś to Klub Sportowy Iskra Kielce S.A., a jej zespół gra jako Industria Kielce. W marcu 2024 r. juniorzy stowarzyszenia, jeszcze jako KS Vive Kielce, wywalczyli srebro mistrzostw Polski w turnieju finałowym w Hali Legionów.

17 października 2024 r. nazwa Iskra wróciła także do stowarzyszenia: Klub Sportowy Vive Kielce stał się Kieleckim Stowarzyszeniem Sportowym Iskra Kielce. Od sezonu 2024/25 jego drużyny występują w rozgrywkach jako KSS Iskra.

Najważniejsze daty

  1. 1965

    Powstaje sekcja piłki ręcznej

    W wielosekcyjnym klubie Iskra rusza sekcja piłki ręcznej mężczyzn. Za dzień jej narodzin przyjmuje się 1 września – datę umowy grającego trenera Wacława Mozera.

  2. 1971

    Pierwszy awans do II ligi

    Rok po wejściu do III ligi Iskra wygrywa jej rozgrywki i po raz pierwszy awansuje do II ligi. Drużynę obejmuje Edward Strząbała.

  3. 1973

    Iskra i SHL tworzą Koronę

    10 lipca dwa kieleckie kluby łączą się w wielosekcyjną Koronę. Szczypiorniści grają odtąd jako Korona Kielce.

  4. 1975

    Pierwszy raz w elicie

    W marcu drużyna po raz pierwszy awansuje do najwyższej ligi. Część meczów domowych debiutanckiego sezonu rozgrywa w Mielcu, bo kielecka sala nie jest jeszcze gotowa.

  5. 1980

    Pierwszy medal mistrzostw Polski

    W sezonie 1979/80 Korona zdobywa brąz – pierwszy medal mistrzostw Polski w historii kieleckiej drużyny.

  6. 1984

    Powrót do elity na stałe

    Po wygraniu II ligi Korona po raz trzeci awansuje do najwyższej klasy. Od sezonu 1984/85 kielecka drużyna już jej nie opuściła.

  7. 1985

    Puchar Polski i nowy dom

    W Płocku Korona zdobywa pierwszy Puchar Polski. 25 października zostaje otwarta hala przy ul. Krakowskiej 72 – dom drużyny na ponad 20 lat.

  8. 1990

    Debiut w Europie

    22 września Korona zaczyna pierwszy w historii występ w europejskich pucharach od remisu 23:23 z Baníkiem Karviná w Pucharze Zdobywców Pucharów.

  9. 1991

    Znowu Iskra

    Sekcja odłącza się od Korony i jako samodzielny klub wraca do nazwy Iskra. 7 maja zostaje uchwalony statut stowarzyszenia, które dziś nosi nazwę KSS Iskra Kielce.

  10. 1993

    Pierwsze mistrzostwo Polski

    Iskra Edwarda Strząbały zdobywa pierwsze w historii klubu mistrzostwo Polski, a rok później broni tytułu.

  11. 1999

    Piąte złoto Iskry

    Po tytułach z 1996 i 1998 r. Iskra/Lider Market zdobywa piąte mistrzostwo Polski w tej dekadzie. W kolejnym sezonie nazwa Iskra znika z nazwy drużyny.

  12. 2002

    Początek ery Vive

    Bertus Servaas przejmuje klub, a stowarzyszenie trafia do KRS jako Klub Sportowy Vive w Kielcach. Pierwszy sezon, 2002/03, kończy się dubletem: mistrzostwem i Pucharem Polski.

  13. 2006

    Hala Legionów

    25 sierpnia zostaje otwarta Hala Legionów. Od sezonu 2006/07 to domowa hala kieleckiej drużyny seniorów, a od 2020 r. także adres stowarzyszenia.

  14. 2016

    Liga Mistrzów i nowy podział ról

    29 maja w Kolonii Vive Tauron Kielce wygrywa Ligę Mistrzów EHF po rzutach karnych z Veszprém. Latem drużyna seniorów przechodzi do spółki akcyjnej, a przy stowarzyszeniu zostają rezerwy i młodzież.

  15. 2022

    Złoto juniorów

    Juniorzy KS Vive Kielce zostają mistrzami Polski, juniorzy młodsi zdobywają srebro, a młodzicy brąz. MVP turnieju finałowego juniorów Szymon Wiaderny podpisuje kontrakt z drużyną seniorów.

  16. 2023

    Spółka przechodzi do Industrii

    Stowarzyszenie sprzedaje grupie Industria swój pakiet 51% akcji spółki prowadzącej drużynę seniorów. Spółka wraca do historycznej nazwy: KS Iskra Kielce S.A.

  17. 2024

    KSS Iskra Kielce

    W marcu juniorzy zdobywają srebro mistrzostw Polski w Hali Legionów, a 17 października stowarzyszenie przyjmuje nazwę Kieleckie Stowarzyszenie Sportowe Iskra Kielce. Od sezonu 2024/25 jego drużyny grają jako KSS Iskra.

  18. 2025

    Srebro i europejski debiut

    Juniorzy KSS Iskra zostają wicemistrzami Polski – w finale z Górnikiem Zabrze decydują rzuty karne. Kilka dni później zawodnicy Iskry debiutują w młodzieżowych rozgrywkach klubowych EHF i zajmują 3. miejsce w turnieju w Bukareszcie.

  19. 2026

    Brąz w Płocku

    Juniorzy KSS Iskra zdobywają brązowy medal mistrzostw Polski, wygrywając mecz o 3. miejsce z Trójką Ostrołęka 40:39. W sezonie 2026/27 drużyna zawodników z roczników 2008–2010 gra w II lidze.

Iskra dzisiaj

KSS Iskra Kielce nie jest nowym klubem, lecz tym samym stowarzyszeniem, którego statut uchwalono w 1991 r. i które w latach 2002–2024 nosiło nazwy z członem Vive. Prezesem jego zarządu jest Tadeusz Dziedzic, wcześniej wiceprezes, który na tym stanowisku zastąpił Mariana Urbana (według Krajowego Rejestru Sądowego, stan na 1 lipca 2026 r.). Dziś stawiamy na szkolenie chłopców: w sezonie 2026/27 mamy w rozgrywkach Związku Piłki Ręcznej w Polsce dziesięć drużyn – od dzieci po seniorów – oraz grupy naborowe dla najmłodszych. Najstarszy zespół, złożony z zawodników urodzonych w latach 2008–2010, gra w II lidze.

Ta praca przynosi wyniki. W 2025 r. juniorzy zostali wicemistrzami Polski – o złocie w finale z Górnikiem Zabrze zdecydowały rzuty karne – a kilka dni później zawodnicy Iskry zajęli 3. miejsce w turnieju młodzieżowych rozgrywek klubowych EHF w Bukareszcie; według trenera Pawła Grecaka był to pierwszy taki start w historii klubu. W 2026 r. juniorzy przywieźli z Płocka brązowy medal mistrzostw Polski. Za 2024 r. Iskra zajęła 1. miejsce wśród kieleckich klubów w Systemie Sportu Młodzieżowego, a w 2025 r. otrzymała wsparcie z ministerialnego programu Klub PRO.

Z zawodowym klubem łączy nas wspólna historia i wspólny adres w Hali Legionów, ale to dwa odrębne podmioty. Drużynę Industrii Kielce prowadzi spółka KS Iskra Kielce S.A., należąca do grupy Industria; stowarzyszenie nie ma w niej akcji. To spółka prowadzi też Muzeum Historii Klubu. My kontynuujemy tradycję kieleckiej piłki ręcznej zapoczątkowaną w 1965 r. tam, gdzie zawsze się zaczynała – na treningach dzieci i młodzieży.

Kolejne rozdziały tej historii napiszą dzieci, które dziś przychodzą na swój pierwszy trening. Dołączcie do Iskry!

Źródła

Daty, nazwy i wyniki na tej stronie sprawdziliśmy w poniższych źródłach.

Masz zdjęcia, wycinki albo wspomnienia z historii Iskry? Chętnie je zobaczymy — napisz do nas